Het Kontakt, 30 november 2010.
Een eigen kijk op jongeren met autisme.
‘Ik richt me op de persoon’
Zelfstandig orthopedagoog Mischa Wink geeft relationele en seksuele voorlichting aan kinderen en
jongeren met autisme. Daarbij boekt ze, via een voor haar doelgroep aansprekende methode, uitstekende
resultaten. "Het gaat erom dat je het vertrouwen wint en individueel maatwerk biedt",
verklaart ze haar succes.
"De meeste kinderen zonder beperking weten hun weg goed te vinden als het gaat om hun ontwikkeling op
seksueel en relationeel gebied", vertelt Mischa Wink (25). "Voor een kind of jongere met autisme
verloopt dat proces meestal veel moeizamer. Hij of zij kan gevoelens vaak niet verwoorden, houdt zich
aan de regel die ouders stellen en wordt vaak meer in de gaten gehouden. Het ontdekken van eigen lichaam
en dat van de ander wordt daarmee belemmert. Als puber met autisme weet je niet goed hoe je hiermee met
je vrienden over moet praten, snap je je eigen gevoelens niet, heb je moeite met het ontwikkelen van een
seksueel getinte fantasie en blijft het contact leggen met een meisje of jongen een groot obstakel.
Jonge mensen met autisme vormen een kwetsbare groep die door de maatschappij vaak niet begrepen wordt.
Ze kunnen uit angst, onmacht en frustratie afwijkend seksueel gedrag laten zien. Ook durven veel jongeren
met autisme het onderwerp niet te bespreken. Mensen uit hun omgeving trekken daar uit de conclusie dat
die gevoelens er ‘dus’ niet zijn. Dat is een misvatting."
Overigens zijn er volgens Wink zeker ook ouders van een kind met autisme die het item seksualiteit
wél ter sprake brengen, maar tegelijkertijd ook merken dat de uitleg niet altijd aansluit bij de behoefte
van hun kind. "Kinderen en jongeren met autisme hebben een specifieke uitleg nodig, die niet alleen
de technische aspecten bevat, maar waarbij ook de gevoelswereld wordt uitgelegd en de informatie zo
concreet mogelijk wordt gebracht. Belangrijk is ook dat de jongere de ruimte krijgt om de eigen fantasie
te ontwikkelen. De voorlichting zal daarom in combinatie met psycho-educatie moeten worden gegeven,
zodat de jongere leert wat de beperking voor hem of haar betekent op seksueel gebied en hoe je daarmee om
moet gaan. Op dat vlak ligt mijn kennis en ervaring."
Uit recente publicaties in de landelijke media blijkt dat de behandeling voor kinderen en jongeren met
autisme veelal te wensen over laat. Mischa Wink – afkomstig uit Lekkerkerk en praktijkhoudend in Utrecht
en op locatie) kent het probleem. "Veel vormen van begeleiding zijn er vooral op gebaseerd om het gedrag
van het kind in de hand te kunnen houden zodat de ouders en het kind zich prettiger voelen. Het zich echt
leren aanpassen om later goed te kunnen functioneren in de maatschappij, lijkt hierbij geen rol te spelen",
zegt ze. "Mijn aanpak is anders. Ik kies voor een manier van behandelen en begeleiden die volledig
gebaseerd is op het individu en maatwerk biedt. Ieder kind is anders, dus ook ieder kind met autisme.
Dus is er niet één aanpak, één methodeboek of één vaste structuur die in alle gevallen werkt. Integendeel!
Ik richt me op de persoon en zijn/haar leefomgeving en pas daar de inhoud op aan. Een aanpak die zowel kennis
van autisme, inlevingsvermogen, begrip, geduld als een degelijke theoretische achtergrond vraagt."
Wink’s gedrevenheid voor dit onderdeel van haar vakgebied komt niet zomaar ergens vandaan. "Een
van de eerste cliënten die ik kreeg had een aantekening in zijn dossier : ‘seksueel verstoorde
ontwikkeling’.
En ook kreeg ik al snel van leerkrachten en hulpverleners te horen dat hij seksueel ongepast gedrag liet zien.
Curieus genoeg viel nergens in zijn dossier iets te lezen over hulp op dit gebied. Men constateerde slechts
en daar bleef het voor hen bij. Er was besloten begeleiding in te zetten op school onder andere om het gedrag
van deze jongen in de hand te houden. De leerkracht had zo zijn eigen manier ontwikkeld om ermee om te gaan en
die was erg autoritair. Ik besloot het anders aan te pakken, wilde deze jongen eerst leren kennen om vervolgens
een start te maken met het geven van aandacht aan zijn andere gedragsproblemen. Van daaruit ben ik me intensief
gaan verdiepen op het gebied van seksuele en relationele voorlichting voor jongeren met autisme en besloot ik
een eigen praktijk te gaan beginnen, waar dit specialisme onderdeel van uitmaakt. De positieve resultaten die
ik met voorlichting, begeleiding en psycho-educatie heb kunnen bereiken sterken mij er in om mijn activiteiten
verder uit te breiden. Ik besloot meer van dit soort jongeren te gaan helpen. Inmiddels begeleid ik er een aantal
vanuit mijn praktijk."
Orthopedagogische Praktijk Mischa Wink biedt de volgende disciplines voor kinderen en jongeren van 4 tot en
met 18 jaar: het oefenen van sociale vaardigheden, begeleiding op school, hulp bij informatieverwerking,
het relativeren van angsten, het verminderen van agressief gedrag bij kinderen/jongeren met autisme en het
geven van seksuele voorlichting voor kinderen/jongeren met autisme. Wink werkt voor particulieren,
instellingen, ouderverenigingen, scholen. Ook geeft zij cursussen en workshops op haar vakgebied.
Voor meer informatie: 06-81838859, e-mail: utrecht@mischawink.nl of www.mischawink.nl. Begeleiding
wordt in een groot aantal gevallen (deels of geheel) vergoed door zorgverzekeraars. De praktijk is aangesloten
bij de NVO (Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen).